Virtual reality:
Een ander lichaam aannemen voor een dag!

Stel je eens voor dat je voor een dag een ander lichaam zou kunnen hebben. Een ander geslacht, ras, of leeftijd. Wie je ook zou willen zijn, het kan nu (virtuele) werkelijkheid worden.

Onderzoekers zijn er namelijk in geslaagd om mensen echt het gevoel te geven dat ze een ander lichaam hebben. In het onderzoek lieten ze blanke mensen een dag ervaren hoe het is om een donkere huidskleur te hebben, en ze gaven volwassenen het gevoel dat ze weer een kinderlichaam hadden. Om dit voor elkaar te krijgen gebruiken ze het vermogen van ons brein om verschillende soorten sensorische informatie te combineren.

De onderzoekers deden dit niet alleen om de deelnemers een interessante ervaring te geven, ze waren met name geïnteresseerd in de vraag of deze ervaring verandering zou brengen in de stereotypes en vooroordelen die mensen hebben over andere groepen. Als je een dag rondloopt met het lichaam van een andere leeftijd of ras, ga je je dan meer verbonden voelen met deze groep, waardoor sympathie toeneemt en vooroordelen afnemen? Ja, dit blijkt echt te werken!

Onbewuste vooroordelen

Vooroordelen over andere sociale groepen worden meestal al gevormd op jonge leeftijd, en veranderen vaak weinig gedurende het volwassen leven. Van deze vooroordelen is men zich lang niet altijd bewust. Ook al ben je misschien van mening bent dat alle mensen gelijkwaardig zijn, en dat verschillen als sekse, huidskleur, leeftijd e.d. er niet toe doen, dan kan je onbewust toch bepaalde eigenschappen aan elkaar gekoppeld hebben. Als er bijvoorbeeld wordt gesproken over een chirurg, gaan veel mensen er direct vanuit dat het om een man gaat . Dit worden ‘impliciete associaties’ genoemd. Op deze site kan je testen hoe het met jouw impliciete associaties gesteld is, erg interessant om eens uit te proberen!

Hoewel deze impliciete associaties lang niet altijd negatief hoeven te zijn, zien we dat mensen doorgaans positievere associaties hebben over hun eigen ‘ingroup’ dan over de ‘outgroup’. (Voorbeelden van een ‘ingroup’ voor mij zijn bijvoorbeeld: Vrouwen, eind-20ers, Nederlanders, wereldreizigers etc, maar het kan om van alles gaan, afhankelijk van welke groepen er ‘tegenover elkaar’ worden gezet) Lang werd gedacht dat deze associaties nauwelijks te veranderen zijn, maar nu blijkt dus dat mensen positiever worden over de ‘outgroup’ als ze het leven echt eens ervaren door de ogen en oren van iemand uit een andere groep!

Verenigde Staten: politie-schietincidenten

Het is je vast niet ontgaan: de VS is de laatste tijd vaak negatief in het nieuws vanwege (buitenproportioneel) geweld van agenten tegen zwarte burgers. Ik denk niet dat dit per se betekent dat die politieagenten racistisch zijn, niet op een bewust niveau in elk geval. Een agent draagt een wapen en moet vaak in een fractie van een seconde beslissen of hij/zij moet overgaan tot schieten. Zo’n beslissingsproces gaat zo ontzettend snel, dat eigenlijk alleen onbewuste denkprocessen hier een rol spelen. Meerdere studies hebben aangetoond dat agenten eerder geneigd zijn om een wapen te trekken als het gaat om een zwarte verdachte, dan als het gaat om een blanke verdachte. Waarschijnlijk omdat ze onbewust de associatie hebben tussen ‘donkere huidskleur’ en ‘gevaarlijk’, of misschien omdat een blanke verdachte eerder in de ‘ingroup’ van een blanke agent valt.

Hoewel dit misschien een te verklaren menselijk fenomeen is, maakt dit het niet minder vreselijk dat dit soort incidenten gebeuren. Ik denk dat het erg belangrijk is dat politieagenten (en op zijn minst alle andere mensen die een wapen dragen) goed getraind worden in het maken van een goede beslissing op lastige momenten. Daar hoort wat mij betreft dus zeker een training bij om van de onbewuste-impliciete-associaties af te komen!

Een ander lichaam voor een dag!

Tijdens het experiment droegen de deelnemers een helm die alle bewegingen van hun hoofd en ogen precies waarnam. Ook de positie van de rest van hun lichaam werd door apparatuur precies in de gaten gehouden. Door de ‘virtual-reality’ bril zagen ze hun ‘eigen’ handen bewegen, maar dan waren die handen bijvoorbeeld een andere huidskleur. Tijdens het experiment deden ze verschillende testjes voor een scherm, maar konden ook rondlopen met hun ‘nieuwe lichaam’. Doordat de bewegingen van het virtuele lichaam precies overeenkwamen met hun eigen bewegingen, hadden de deelnemers echt het gevoel dat het ‘nieuwe lichaam’ hun lichaam was!

Na de deelname aan het experiment bleek dat de vooroordelen ten opzichte van de andere groepen positiever was geworden! Het brein lijkt het beeld over andere groepen dus wel aan te passen zodra je deze groep ervaren hebt als je ‘ingroup’.

Op onderstaande foto (A) zie je een blanke deelneemster kijken naar een donkere hand, die synchroon beweegt met haar eigen hand. Foto (B) Blanke deelnemer bekijkt het gezicht van iemand van een andere etnische afkomst. De bewegingen van het gezicht op het scherm zijn gesynchroniseerd met de bewegingen van het eigen gezicht. Foto (C) Blanke deelnemers ervaren hun lichaam in verschillende kleuren (lichtgetint, donkergetint en paars) door virtual reality. > Klik op de foto voor een grotere weergave

http://www.inquisitr.com/1684812/brown-garner-racism-virtual-body-swapping-may-increase-racial-empathy-in-america/

Credit: Trends in Cognitive Sciences, Maister et al.

 Literatuur

  •  sciencedaily
  • Lara Maister , Mel Slater , Maria V. Sanchez-Vives , Manos Tsakiris. Changing bodies changes minds: owning another body affects social cognition. Trends in Cognitive Sciences, 2014 DOI: 10.1016/j.tics.2014.11.001