De komende 10 weken zullen we elke woensdag en zondag één van de 20 van de meest voorkomende denkfouten nader bekijken.

Denk- en redenatiefouten maak je onbewust, en leiden vaak tot een vertekend beeld, partijdig denken en slecht geinformeerde beslissingen.
We gaan in op hoe je ze kan herkennen en hoe je ze kan voorkomen.

Vandaag: Survivorship Bias

survivor

Survivorship Bias

(tekstversie)

Survivorship Bias is de cognitieve fout waarbij alleen naar de ‘overlevenden’ of zichtbare groep van een populatie wordt gekeken, en daar-mee het deel wat het niet ‘overleefd’ heeft is genegeerd.
Een bekende uitspraak is: “Vroeger waren spullen van hogere kwaliteit” omdat we nu nog apparaten en gereedschap zien van 5o jaar geleden en het nog perfect werkt. Dit is echter een vertekend beeld omdat alle spullen die het eerder begeven hebben inmiddels al lang op de stort liggen, en alleen de spullen van uitzonderlijke kwaliteit het zo lang vol houden.

Hetzelfde geldt voor muziek van vroeger, de hits blijven gespeeld worden en alle matige nummers raken in de vergetelheid, waar-door de illusie ontstaat dat vroeger betere muziek werd gemaakt.

Een ander bekend voorbeeld komt uit de Tweede Wereldoorlog, waar een analyse werd gemaakt van schade aan terugkerende vliegtuigen, en het plan vervolgens was om op die plekken extra bepantsering toe te voegen. Er was echter ene Wald die opmerkte dat alle vliegtuigen met schade nog terug konden keren, en juist de delen die ondervertegenwoordigd waren versterkt moesten worden. Dit waren namelijk de zwakke plekken die leiden tot het neerstorten van vliegtuigen.

Diagram van schade aan teruggekeerde vliegtuigen


Nog een veel gemaakte fout is het analyseren van succesvolle producten of ondernemers en daaruit een patroon van succes proberen af te leiden. Want voor elke succesvolle ondernemer zijn er honderd die falen. Steve Jobs, Bill Gates en Mark Zuckerberg zijn alle drie gestopt met school en ontzettend succesvol geworden, maar statistisch gezien ben je slechter af wanneer je lager opgeleid bent.

Zo lijkt het ook logisch voor een bedrijf om de klachten van verloren klanten te bekijken om zo hun klanttevredenheid op peil te houden, ter-wijl in de praktijk blijkt dat het veel effectiever is om bestaande klanten te peilen en hun ongenoegen al aan te pakken ver voordat ze besluiten ergens anders heen te gaan. Ook is het vaak een vocale minderheid die beoordelingen achterlaat

Survivorship Bias is een makkelijk te maken fout, en kan grote gevolgen hebben, zeker voor ondernemers. Door je redenatie te analyseren en na te gaan of je geen groepen over het hoofd ziet kan je voorkomen in deze valkuil te stappen.