Weer een biertje teveel gedronken gister? Alweer niet gelukt om die wijn te laten staan? Het is niet jouw fout, het komt door je voorouders! Al miljoenen jaren geleden deden onze primitieve voorouders zich te goed aan heerlijke alcoholische versnaperingen.

Een nieuwe studie laat zien dat mensen zo’n 10 miljoen jaar geleden het vermogen ontwikkelden om alcohol te kunnen verteren. Dat is veel eerder dan men tot nu toe altijd aannam.

Tegenwoordig is alcohol niet meer weg te denken uit onze samenleving. Het lijkt soms wel de smeerolie van onze sociale interacties te zijn. Niet alleen in onze samenleving, maar in heel veel culturen wordt al sinds jaar en dag alcohol genuttigd. Dit is eigenlijk best vreemd, aangezien alcohol objectief gezien een giftige stof is. Gelukkig vond er bij onze voorouders een mutatie plaats waardoor ze een gen kregen dat hun instaat stelde alcohol af te breken.

Hoi opa!

Om even een beeld te schetsen: 10 miljoen jaar geleden zagen de ‘mensen’ er nog niet uit zoals nu. Er leefde toen een apensoort die later de voorouder zou blijken te zijn van de huidige homo sapiens (de mens), chimpansees en gorilla’s.  Onze voorvaderen zagen er toen ongeveer zo uit:

By J.M Salas (http://www.jms7.com/evolucion/africanus.htm) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

By J.M Salas (http://www.jms7.com/evolucion/africanus.htm) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

 Ik vermoed dat er toen nog geen kroegen bestonden en nog alcohol gefabriceerd  werd. Waarschijnlijk moesten ze het doen met vergist fruit. Ook niet verkeerd, je kan er in elk geval dronken van worden.

Genetische aanpassingen

Genetische aanpassingen waardoor een soort opeens instaat is tot het nuttigen van een nieuw soort voeding, kan grote voordelen hebben voor het voortbestaan van de soort.

Een voorbeeld hiervan is lactose, een stof in melk. Tot 7500 jaar geleden was de lactose in melk een giftige stof voor alle mensen. Totdat er onder de Europeanen een gen ontstond dat er voor zorgde dat ze lactose konden verteren. Dit gaf hen het voordeel dat ze zich konden voeden met melk en hierdoor in – voor anderen – onleefbare gebieden konden leven.

Op die manier is het waarschijnlijk ook met alcohol gegaan. Bepaalde mensapen bezaten plots een gen dat ervoor zorgde dat ze het enzym ADH4 aanmaakten. Dit gen zorgt ervoor dat alcohol kan worden afgebroken, waardoor de drager van dit gen zich kan voeden met fruit dat al is gaan gisten, terwijl dieren zonder dit gen er erg ziek van werden en er soms zelfs aan stierven. Dit verschafte de menselijke voorouders een schat aan heerlijk etenswaar waar nauwelijks concurrentie voor was.

Doordat ze dankzij al dit gezonde fruit in topvorm waren – en waarschijnlijk ook doordat de alcohol de aapmensen er aantrekkelijker uit liet zien – plantten onze voorouders zich steeds meer voort. En bovendien: degenen die stierven konden zich niet meer voortplanten, daardoor zijn de meesten van ons afstammelingen van de alcoholische mensapen. Onze voorliefde voor alcohol zit blijkbaar diep in onze genen verankerd.

??????????????????????????????????????????????????????????????????????

Katers

Wees je voorouders nou maar niet té dankbaar voor het doorgeven van dit alcohol-gen, het enzym ADH4 is er namelijk ook de oorzaak van je kater! Met behulp van ADH4 wordt alcohol in je lichaam namelijk omgezet in acetaldehyde, een stof die zorgt voor verschijnselen als misselijkheid, rode huid, gevoel van malaise etc.  Jaloers kijken wij naar de boomspitsmuis, een diersoort die instaat is om alcohol af te breken zónder hier een kater aan over te houden.

 

Verslaving

Nu zou je verwachten dat mensen vanwege die vervelende katers rustiger aan zouden doen met alcohol, maar niets blijkt minder waar. Verschillende variaties van het ADH4 gen worden namelijk in verband gebracht met alcoholafhankelijkheid. Niet zo gek natuurlijk, als je bedenkt dat onze soort dit gen al bezat, vóórdat we ook maar mens waren.

 

Bron: scientificamerican