Hypnose, wat is dat eigenlijk?

‘Iemand die van het ene op het andere moment in een totaal willoze zombie verandert’ is beeld dat veel mensen hebben bij het woord ‘hypnose’. Niet zo vreemd, gezien het aantal shows en films waarin hypnose op die manier wordt neergezet. Maar wat is hypnose nu echt?

Je kunt hypnose het beste zien als een ontspannen staat van bewustzijn waarin ons voorstellingsvermogen erg groot is en we open staan voor suggesties van buitenaf.

Tijdens hypnose komt focus komt anders te liggen. Je aandacht gaat naar het beleven i.p.v. naar het beoordelen van de situatie. Hierdoor kun je helemaal opgaan in het moment en je dingen zo levendig voorstellen dat ze echt lijken.

Verschillende stadia

Er zijn veel verschillende fases in hypnose. De lichtste vorm van hypnose ervaren we allemaal wel eens. Bijvoorbeeld als je tijdens het lezen van een boek de hele wereld om je heen vergeet. Of als je je standaard route naar huis rijdt en je later realiseert dat je je een deel van de route helemaal niet kan herinneren, je brein werkte op de automatische piloot.

In diepere fases van hypnose kan de hypnotiseur je dingen laten ervaren die er niet echt zijn. Zoals  bijvoorbeeld het gevoel geven dat je op een zonnig strand ligt, of je laten geloven dat je een zoete sinaasappel eet terwijl het in werkelijkheid een citroen is. Zintuiglijke prikkels kunnen geblokkeerd worden zodat je bijvoorbeeld geen pijn voelt.

Gevaar hypnose

Hypnose wordt ook wel eens gebruikt voor het ophalen van ‘vergeten’ of ‘onderdrukte’ herinneringen.  Het voordeel hiervan is dat negatieve emoties en tijdelijk geblokkeerd kunnen worden, waardoor je bijvoorbeeld zonder veel angst en afkeer aan een traumatische gebeurtenis terug kan denken. Het vraagt echter enorm veel vakkundigheid van een hypnotherapeut om dit te doen.

Mensen die gehypnotiseerd zijn, zijn namelijk enorm vatbaar voor suggesties van de hypnotiseur en van hun eigen fantasie. Door een onjuiste manier van vraagstellen kunnen er onbedoeld valse herinneringen gecreëerd worden. Er zijn meerdere gevallen bekend waarin mensen zich na een hypnose sessie ineens misbruik ‘konden herinneren’ terwijl later kon worden aangetoond dat dit om valse herinneringen ging. Hierdoor zijn er zelfs mensen onterecht veroordeeld!

Geven van suggesties

Hypnose kan gebruikt worden om bepaalde associaties aan elkaar te koppelen. Bijvoorbeeld het gevoel van kalmte aan het zien van een spin, of het gevoel van zelfvertrouwen aan het geven van een presentatie. Zodra iemand uit hypnose is kan deze koppeling deels blijven bestaan. Je kunt je dus wel voorstellen dat dit therapeutisch gebruikt kan worden. Vaak zijn er wel meerdere sessies nodig voor langdurig effect.

Mensen die onder hypnose zijn kunnen het woordje ‘niet’ over het algemeen niet goed verwerken. Daarom is het belangrijk dat de hypnotiseur geen dingen in ontkennende vorm formuleert. Zeggen ‘je bent niet meer bang’ leidt hierdoor juist alleen maar tot meer angst. Beter is om in dat geval te zeggen ‘je voelt je op je gemak en bent erg zelfverzekerd’.

Ben jij makkelijk te hypnotiseren?

Veel mensen geloven niet dat ze te hypnotiseren zijn. Toch blijkt dat uiteindelijk bijna iedereen wel bepaalde stadia van hypnose kan bereiken.  De een zal uiteindelijk alleen wat diepere en levendigere fases van hypnose bereiken dan de ander.

Mensen hebben in eerste instantie vaak weerstand tegen hypnose omdat het natuurlijk doodeng is om je over te geven aan een mysterieus persoon die er misschien wel op uit is om je diepste geheimen te stelen en je daarna als een kip over het podium wil laten rondlopen, of misschien zelfs wel een moord wil laten plegen. Deze laatste drie dingen zullen overigens niet gebeuren hoor als je dat echt niet wilt, ook niet als je onder hypnose bent. Je onderbewustzijn houdt je persoonlijke grenzen nog altijd in de gaten. Maar de hypnotiseur moet wel eerst je vertrouwen weten te winnen, waardoor het hypnotiseren van een control freak lastiger zal gaan dan van iemand die goed van vertrouwen is.

Natuurlijk zijn er ook sceptici, die niet zozeer bang zijn voor hypnose, maar er gewoon echt niet in geloven. Wat ook niet zo vreemd is natuurlijk, gezien het hoge show-gehalte dat er op televisie vaak aan zit. Toch zegt dit weinig over de mate waarin je uiteindelijk hypnotiseerbaar bent.

Naast vertrouwen en omgevingsfactoren is er eigenlijk maar 1 factor echt van invloed op hoe goed je uiteindelijk te hypnotiseren bent, en dat is je voorstellingsvermogen. Als ik jou (in een rustige omgeving) vraag om je ogen dicht te doen en je een stromend beekje voor te stellen met geluiden van krekels en vogels op de achtergrond, zie je dan iets voor je? Of misschien beeld je je zelfs het geluid en de geur wel in. Misschien voel je in gedachten de wind al door je haar waaien en de zon op je gezicht schijnen.  Hoe meer moeite je hiermee hebt, des te lastiger zal het worden om diepere hypnose stadia te bereiken

 

hypnose